Từ những bon làng nằm sâu giữa đại ngàn Tây Nguyên đến các khu dân cư vùng biên giới Tuy Đức, dòng điện quốc gia đã và đang tạo nên những đổi thay sâu sắc trong đời sống đồng bào dân tộc thiểu số. Không chỉ mang đến ánh sáng cho từng mái nhà, điện còn mở ra cơ hội tiếp cận khoa học kỹ thuật, thay đổi phương thức sản xuất và từng bước hiện thực hóa khát vọng thoát nghèo bền vững của người dân.

Giữa cái nắng đầu mùa khô ở xã Quảng Trực, tỉnh Lâm Đồng là những vườn cà phê, hồ tiêu và sầu riêng xanh mướt trải dài trên các sườn đồi. Tiếng máy bơm nước vận hành đều đặn thay cho hình ảnh người dân gùi từng can nước hay sử dụng những chiếc máy nổ chạy dầu tốn kém như trước đây. Anh Điểu Cường một hộ dân người M’Nông ở xã Quảng Trực, tỉnh Lâm Đồng nhớ lại quãng thời gian cách đây hơn chục năm: “Ngày đó làm nông cực lắm. Muốn tưới cây phải dùng máy dầu, vừa tốn tiền vừa mất công. Mùa khô thì thiếu nước, mùa mưa lại lo mất mùa. Từ khi điện ổn định hơn, gia đình đầu tư được máy bơm, hệ thống tưới nên công việc nhẹ hơn nhiều, cây trồng cũng phát triển tốt hơn”.

Không riêng gia đình anh Điểu Cường, nhiều hộ dân trong khu vực đã mạnh dạn đầu tư máy bơm điện, máy cắt cỏ, máy xay xát và các thiết bị phục vụ sản xuất. Những công việc vốn phụ thuộc hoàn toàn vào sức người nay được cơ giới hóa từng bước. Điện đã giúp người dân tiết kiệm chi phí sản xuất, nâng cao năng suất lao động và từng bước chuyển từ sản xuất manh mún sang hướng sản xuất hàng hóa. Theo anh Điểu Cường, điều thay đổi lớn nhất không phải là có thêm máy móc mà là người dân đã bắt đầu nghĩ đến việc làm ăn lâu dài, áp dụng kỹ thuật mới để nâng cao giá trị nông sản.

Tại bon làng nơi gia đình anh Y Săn Bu Trang (Tổ dân phố Ting Wel Đơm, phường Đông Gia Nghĩa, tỉnh Lâm Đồng) sinh sống, điện về đã mang theo nhiều đổi thay trong cuộc sống thường ngày. Nếu như trước đây, những buổi tối của cả gia đình chỉ quanh quẩn bên ngọn đèn dầu leo lét thì nay ngôi nhà luôn sáng đèn. Con cái có điều kiện học tập tốt hơn, người lớn có thể tiếp cận thông tin qua tivi, điện thoại thông minh và internet.  Anh Y Săn Bu Trang chia sẻ rằng điện đã làm thay đổi cuộc sống của người dân theo cách rất tự nhiên nhưng sâu sắc. “Từ khi có điện ổn định, bà con biết nhiều thông tin hơn, học hỏi được cách làm ăn mới. Con cháu học hành thuận lợi hơn, cuộc sống cũng văn minh hơn trước”.

Không chỉ là câu chuyện của riêng một gia đình, đó là sự thay đổi đang diễn ra ở nhiều buôn làng vùng đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn. Ông K’Sung, Tổ trưởng Tổ dân phố Ting Wel Đơm, phường Đông Gia Nghĩa cho biết, điện đã góp phần làm thay đổi cả nhận thức và phương thức sản xuất của người dân. “Ngày trước bà con chủ yếu sản xuất theo tập quán. Hiện nay nhiều hộ đã biết áp dụng khoa học kỹ thuật, đầu tư máy móc, phát triển kinh tế gia đình. Điện chính là điều kiện quan trọng để người dân tiếp cận những phương thức sản xuất mới”.

Ông Thái Minh Châu, Phó Chủ tịch UBND phường Đông Gia Nghĩa, tỉnh Lâm Đồng cho biết “Điện là một trong những yếu tố quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương. Nguồn điện ổn định đã tạo điều kiện cho người dân phát triển sản xuất nông nghiệp, mở rộng các mô hình kinh doanh dịch vụ, đồng thời nâng cao chất lượng giáo dục, y tế và đời sống văn hóa ở khu vực nông thôn. Đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số, điện không chỉ phục vụ sinh hoạt mà còn là điều kiện để giảm nghèo bền vững. Khi có điện, người dân có cơ hội ứng dụng khoa học kỹ thuật, nâng cao năng suất lao động và cải thiện thu nhập”, ông Thuận nhấn mạnh.

Ông Trần Minh Huy, Trưởng Điện lực Tuy Đức cho biết “Việc đầu tư điện cho vùng sâu, vùng xa luôn gặp nhiều khó khăn do địa hình hiểm trở, dân cư phân tán và chi phí đầu tư lớn. Có những khu vực phải kéo đường dây vượt đồi núi, băng qua nhiều địa hình phức tạp mới có thể cấp điện cho người dân. Dù hiệu quả kinh doanh không cao nhưng đây là nhiệm vụ chính trị và trách nhiệm xã hội của ngành điện”.

Theo ông Huy, mục tiêu của ngành điện không chỉ là cung cấp điện an toàn, liên tục mà còn góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân. Những năm gần đây, nhu cầu sử dụng điện ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số đã thay đổi rất rõ rệt. Điện không còn chỉ phục vụ chiếu sáng mà đã trở thành công cụ trực tiếp tạo ra giá trị kinh tế thông qua các hoạt động sản xuất, chế biến và dịch vụ.

Nhìn từ những bon làng vùng biên Tây Nguyên, có thể thấy dòng điện đang tạo ra những tác động vượt xa giá trị của một loại hàng hóa thiết yếu. Điện giúp người dân tiếp cận tri thức, tiếp cận khoa học kỹ thuật, phát triển sản xuất và nâng cao chất lượng cuộc sống. Điện góp phần giữ chân người lao động ở lại quê hương, tạo động lực phát triển kinh tế địa phương và xây dựng nông thôn mới.

Từ những ngọn đèn dầu leo lét năm nào đến những hệ thống tưới tự động giữa các vùng chuyên canh hôm nay là minh chứng sinh động cho hành trình đổi thay của vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Ở nơi biên giới còn nhiều khó khăn, dòng điện vẫn đang ngày đêm bền bỉ chảy qua từng đường dây, mang theo niềm tin, tri thức và khát vọng vươn lên. Đó cũng chính là giá trị lớn nhất mà ngành điện đang góp phần tạo dựng trên hành trình phát triển bền vững của Tây Nguyên./.